Bezrobocie stanowi zjawisko społeczne, które polega na sytuacji, iż część osób zdolnych do pracy i pragnących ją podjąć nie znajduje zatrudnienia. Dokładniejsze omówienie tematu zostało uregulowane w Ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl ustawy, państwo, jako organizacja powinna dążyć do łagodzenia skutków bezrobocia, a nawet dążyć do jego stopniowej eliminacji. Zadania państwa są realizowane poprzez instytucje rynku pracy, które starają się wzmocnić integrację oraz solidarność społeczną, a także mobilność na rynku pracy. Oprócz instytucji rynku pracy, państwo w działaniach związanych ze zwalczaniem zjawiska bezrobocia, silnie wspierają jednostki samorządu terytorialnego, m.in. samorządy powiatowe, które otrzymują od Ministra właściwego do sprawy pracy, odpowiednią kwotę środków z Funduszu Pracy na realizację programów na rzecz promocji zatrudnienia oraz łagodzenia skutków bezrobocia. Warto podkreślić, iż łączna kwota wydatków poniesionych w roku budżetowym na realizację programów nie może przekroczyć 10 % wysokości środków Funduszu.
Niewątpliwie, bezrobotni mogą liczyć na świadczenia w postaci prawa do zasiłku za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w art. 71 pkt 2 ustawy. W zależności od indywidualnej sytuacji okres pobierania zasiłku może wynosić różną ilość dni:
- 180 dni – dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju;
- 365 dni – dla bezrobotnych:
- zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, lub
- powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub
- którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego, lub
- samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat
Warto podkreślić, iż okres pobierania zasiłku nie jest wprost proporcjonalny do zmiany miejsca zamieszkania lub miejscowości – są to niezależne od siebie mechanizmy. Świadczenia z tytułu bezrobocia stanowią ich prawa majątkowe, a co ważniejsze, przechodzą one na następców uprawnionych do renty rodzinnej.